Als tweedejaars student industrieel ontwerpen sprak mij de uitdaging, om deel te nemen aan Solar Team Twente, direct erg aan. De functie waar ik voor wilde solliciteren was een combinatie van leidinggeven, accountbeheer en techniek, onderwerpen waar ik toen al erg geïnteresseerd in was. Eenmaal van start gegaan werd al snel duidelijk dat er een hoop te doen en vooral veel te leren was. De eerste dag, tijdens de laatste sollicitatieronde werd ik gevraagd om één van de groepen waarin we  verdeeld waren te assisteren met het oplossen van een rekenpuzzel.  Als echte techneut wilde ik maar al te graag het juiste antwoord voorschotelen en je begrijpt wel, het verviel in een hevige discussie waarin iedereen enkel praatte en er niet meer geluisterd werd. Ik was immers niet de enige techneut. In de leidinggevende rol ben ik op een vergelijkbare wijze gestart, vanuit het technisch oogpunt vertrokken om tot het resultaat te komen. Ook hier bleek al gauw dat dit niet de manier was. Als je me nu vraagt wat een manager zou moeten doen zou ik zeggen; ondersteun je team op gebied van communicatie, middelen en methodieken en laat de vakinhoudelijke zaken over aan het team, tenzij anders gevraagd. We zijn met ons allen, als team en individu, veel gegroeid en we zijn er in geslaagd om met een vernieuwende zonneauto over de finishlijn te komen.

Na ons avontuur in Australië had ik behoefde aan  iets waarbij ik mezelf even goed kon vastbijten in een uitdagende opdracht. Via sponsor “machinefabriek STARA” kwam ik terecht bij zusterbedrijf EG-Engineering. De combinatie tussen engineering en hoogwaardige productie van beide bedrijven en de dynamische markt waarin zij opereren heeft veel gelijkenis met de wereld van het solarteam. Dit heeft mij erg aangesproken en heeft in combinatie met de prettige werksfeer er dan ook toe geleid dat ik nu, na het behalen van mijn diploma, nog steeds werkzaam ben bij EG-Engineering.

Dan ben je anderhalf jaar ontzettend druk geweest, werkweken van soms richting de honderd uur gedraaid en dan opeens is je Solar Team Twente avontuur afgelopen. Niet dat je het niet aan hebt kunnen zien komen, maar toch is het een grote omschakeling.

In februari 2010 heb ik mijn studie werktuigbouwkunde weer opgepakt (met theoretisch gezien nog minimaal 3,5 jaar studeren in het vooruitzicht). Aangezien je halverwege een collegejaar instapt betekende dat voor  mij dat sindsdien mijn studieprogramma op z’n kop ligt. Dat is op zich geen onoplosbaar probleem, want als er iets is dat ik tijdens het solarteam opgestoken heb, is dat er voor bijna ieder probleem wel een oplossing te verzinnen valt.

Het is ook wel weer wennen om überhaupt colleges te volgen, daar waar je normaal zelf veel in gesprek bent met bedrijven en instanties moet je nu vooral in een donkere zaal ‘s ochtends vroeg alleen maar luisteren. Het gevolg was dan ook dat ik in het begin regelmatig de binnenkant van m’n oogleden aan het bekijken was, in plaats van mijn aandacht te vestigen op de collegesheets.

Samen met nog vijf andere teamleden heb ik de selectieprocedure voor team2011 opgezet en uitgevoerd, wat ook een erg leuke en leerzame ervaring was. Dat moest dan wel in de avonduren gebeuren naast het studeren, sporten en werken, het was weer even net zo druk als tijdens het solarteam.

Verder is Solar Team Twente voor de meeste teamleden een soort van virus waar je nooit helemaal vanaf komt. Je voelt je verantwoordelijk voor het nieuwe team, de lat moet hoger en je wilt dat bekende valkuilen vermeden worden. Met enige regelmaat ging de telefoon dan ook, of had ik e-mail ontvangen met daarin vragen om raad en/of advies. Het is dan erg leuk om een nuttige bijdrage te kunnen leveren waar je het team mee vooruit helpt.

Als in een droom leefde ik door de hectische zomer van 2005 heen, als in een droom gingen we naar Australië, en als in een droom hebben we alles voor elkaar gekregen. Zelfs toen we halverwege, in Alice Springs, door onze voorraad reservebanden heen waren, zorgde het niet aflatende positieve denken ervoor, dat we een oplossing vonden – gewoon nieuwe banden regelen… en nieuwe velgen maken! Er ging geen zee te hoog, we lieten ons door niets en niemandal tegenhouden, en we konden werkelijk álles.

Nu, in 2011, heb ik een baan bij ASML in Veldhoven (ook al zwoer ik als kind al dat ik nooit in een plaats zou wonen, die eindigt op “-hoven”), ik heb in Veldhoven een eigen huis (een rijtjeshuis, ook al zwoer ik als kind dat ik nooit in een rijtjeshuis zou wonen) in een zogenaamde *kuch* kinder-rijke buurt (ook al zwoer ik als kind…). Er zijn onomkeerbare keuzes gemaakt. Nu ben ik een slaaf van mijn hypotheek. Nu perk ik mijn mogelijkheden in. En nu, inmiddels drie solarteams verder, nú ben ik me bewust van wat ik allemaal onbewust heb opgegeven: de werkelijk ultieme vrijheid, die je hebt in het uitgestrekte, buitenaards mooie en lege Australië, als je geen enkel ander doel hebt, dan die auto zo snel mogelijk over de eindstreep brengen. Die ultieme vrijheid die je maar 1 keer in je leven mag meemaken, als je jong en onwetend en bovenal niet te stoppen bent. Zoiets kan nooit meer als je opgroeit en burger wordt.

Tenzij… Had ik niet net iets over Positief Denken en nooit “nooit” zeggen gezegd?

Het feit dat wij in ploegendienst het klokje rond werkten om de auto af te krijgen betekende dat er overdag getest werd en ’s nachts gebouwd. Dat we in feite te weinig testtijd hadden bleek tijdens de race: de fresnelbakken gaven al snel problemen en uiteindelijk faalde de wielophanging op de Australische cattle grid. Betrouwbaarheid bereik je door je hele systeem goed en grondig te testen. Dat was één van de belangrijkste lessen die wij het volgende team meegaven. Maar  de lessen die we in het solarteam proces getrokken hebben dragen we allemaal met ons mee, en zorgen tot op de dag van vandaag voor dat ik betrouwbaarheid en daarmee goede tests en specificaties veel nadruk geef.

Na mijn afstuderen wist ik dat ik weer zoiets wilde als Solar Team Twente, vanwege de enorme voldoening die het geeft als je na lang samen hard knokken uiteindelijk iets realiseert dat je voor die tijd voor onmogelijk hield. Ik had het geluk via een oud-huisgenoot met TMC in contact te komen. TMC heeft geen werknemers, maar werkondernemers. Toon Hermans, celdirecteur TMC Mechanical wist in ons eerste gesprek dan ook precies wat ik bedoelde met ‘in een klein team hard werken aan baanbrekende techniek’. Drie dagen later lag er een contract voor een job bij SoLayTec op de mat en was ik ineens bezig met verhuizen naar Eindhoven. De klok rond werken is bij SoLayTec gelukkig niet aan de orde, en ook de verbroedering is niet zo intens dat je uit dezelfde beker drinkt, maar toch zijn deze twee elementen erg herkenbaar aanwezig. Het met zijn allen samen hard werken aan baanbrekende duurzame techniek, dat was het solarteam en dat is SoLayTec.

Al na een paar maanden blijkt dat een start-up-omgeving, zoals bij SoLayTec, behoorlijk wat overeenkomsten met het solarteam vertoont. De tijdsdruk is hoog, je doet veel meer dan dat in je functieomschrijving staat, iedereen werkt met veel passie aan de machine (avonden en weekenden niet uitgezonderd). Het belang van betrouwbaarheid is vergelijkbaar, en net als voor wielophangingen in zonneauto’s geldt voor zonnecelmachines: testen, testen testen!

Door deze mooie combinatie ben ik als Adviseur Asset Management bij één van de netbeheerders in Nederland, Cogas, aan het werk gekomen. Asset management heeft alles te maken met het afwegen van de financiën tegen technische oplossingen. Middels het uitschrijven van beleid structureer ik het werk van de projectleiders in het veld. Dit beleid wordt enerzijds dus gevormd door financiële afwegingen maar er zijn ook regulatorische zaken waar rekening mee gehouden moet worden. De toezichthouder, de Energiekamer / NMa stelt eisen aan de prestaties en werkzaamheden van de netbeheerders. Op het gebied van de uitvoering in het veld waar de projectleiders druk mee zijn, maar ook de strategische beleidsvorming. Hiervoor stem ik intern verschillende zaken op elkaar af en adviseer ik het management met de strategie die gevoerd moet worden. Natuurlijk zijn we als netbeheerder ook nauw betrokken bij de duurzame ontwikkelingen in Nederland. De Energietransitie, de verduurzaming van ons energieverbruik, willen we graag stimuleren. Op dit vlak werk ik vanuit Cogas aan faciliteiten die het de consument mogelijk maken haar energieverbruik duurzaam te gaan opwekken. Hiervoor moeten we als netbeheerder veel aspecten op elkaar afstemmen en financiële prikkels in het leven roepen.

Ontzettend mooi om te zien dat mijn traject bij het solarteam mij het inzicht heeft gegeven de techniek te kunnen combineren met veel meer aspecten zoals beleid, strategie, communicatie en meer. Dit vind ik nu terug in mijn baan, waar ik tevens de duurzaamheid aan de man kan brengen en daar een rol in kan spelen. Daarnaast had ik deze baan nooit gekregen als ik niet bij Solar Team Twente had gezeten. Mijn huidige manager heeft namelijk in 1995 reeds geprobeerd (met de SolUTion) een dergelijk project op te zetten. Een betere klik voor een sollicitatiegesprek is er niet! Dus naast het feit dat het meerwaarde heeft gebracht qua inzicht is het tevens een netwerk waar ik (nog steeds) veel aan heb!

Momenteel werk ik mee aan twee initiatieven uit ons portfolio. Het bedrijf Tocardo verkoopt een ‘onderwater windmolen’ waarmee elektriciteit uit stromend water wordt opgewekt. Als research-manager coördineer ik alle onderzoeksactiviteiten binnen en buiten het bedrijf. Daarnaast ben ik projectleider voor Duurzaam Zwaag, een project waarin bewoners hun woningen renoveren om energie te besparen.

Ik zal eens een kleine greep uit mijn werkzaamheden doen. Zo heb ik bijvoorbeeld laatst een subsidie aanvraag gedaan voor het renovatieproject. Daarvoor moet je de beweegredenen van de subsidieverstrekker achterhalen: wat willen ze terugzien voor het geld? Wat is hun doel? Wat voor opvattingen hebben ze? Met die informatie presenteer je een plan dat naadloos aansluit bij de subsidie. Je doet je uiterste best om de subsidieverstrekker tevreden te stellen, maar laat je niet verleiden het plan aan te passen omwille van het geld. Want dat heb ik geleerd in Solar Team Twente: geloof in je eigen kracht en zoek daar het geld bij.

Of het nu gaat om het schrijven van een projectplan, het binnenhalen van financiering of het opzetten van een onderzoeksprogramma. Iedere keer is er een ervaring vanuit Solar Team Twente die grote gelijkenissen vertoont. Vaak komt een situatie me bekend voor: ik weet beter op welke zaken ik moet letten en wat potentiële risico’s zijn. Omdat je in anderhalf jaar Solar Team Twente een groot project van begin tot einde meemaakt, doe je al die ervaringen op. Het is een soort snelkookpan voor werkervaring. En daar heb ik iedere dag nog profijt van. Mijn collega’s zeggen wel eens: “ah joh, doe het gewoon net zoals je in het solarteam hebt gedaan!”

Nee, natuurlijk niet. We hadden een prachtig avontuur meegemaakt, maar velen van ons moesten gewoon weer in de collegebanken, blokken voor tentamens en nachten doorwerken om projecten af te ronden. Dit was ook voor mij het geval, ik stroomde weer in mijn derde studiejaar in en had nog dertig ECTS te gaan voor mijn Bachelor Werktuigbouwkunde. Het was wel weer wennen, veelal nieuwe en veel jongere gezichten om me heen, maar gelukkig had ik nog een mede vertraagde jaargenoot zodat het schema weer op te pakken was.

Gelukkig kon ik het ondernemerschap, een kenmerk van Solar Team Twente, na de World Solar Challenge doorzetten in mijn rol als vennoot bij Technical Design Students, beter bekend als TDS. Ons bedrijf, bestaande sinds maart 2008, heeft als doel om technische, inhoudelijke bijbanen te verzorgen voor technische studenten. Achteraf gezien hadden we op geen slechter moment kunnen starten, maar in het voorjaar van 2008 kende de Van Dale het woord ‘kredietcrisis’ nog niet. Toch laat TDS sinds de oprichting elke maand groei zien. En na mijn solarteam ervaring had ik veel ideeën om het bedrijf verder uit te bouwen. Nu, ruim 3,5 jaar na de Kamer van Koophandel inschrijving, hebben we al meer dan vijftig studenten voorzien van een bijbaan in de regio. Dankzij mijn ervaringen in het solarteam had ik een scherper beeld gekregen van regio Twente en kon ik meer aanvoelen welke bedrijven wellicht interesse zouden hebben in een samenwerking met TDS. Verder heb ik dankzij Solar Team Twente mijn vaardigheden als het stellen van prioriteiten en zoveel mogelijk werk verzetten in een korte tijd (de hoofdfocus lag op de studie), kunnen versterken.

Maar ook in de studie hebben de ervaringen in het solarteam doorgewerkt. Het project heeft dusdanig veel interesse bij mij opgewekt over duurzame energie, dat ik de masterrichting ‘Sustainable Energy Technology’ heb gekozen. Ook de ondernemer in mij vond dat de discussie over de duurzame technologie te veel vanuit een idealistisch standpunt gevoerd werd en dat het economische fundament vaak ontbrak. De ‘groene’ energie werd veel in dezelfde categorie neergezet als de hippies, geitenwollensokken, biologische linksdraaiende yoghurt…

Nu, een volledig jaar vakken en een hoop kennis later, verandert dit beeld van duurzame energie langzamerhand. Duurzame energie kruipt langzaam uit het verdomhoekje en steeds meer worden er duurzame bronnen toegevoegd aan de fossiele bronnen. De rol als aanvulling zullen de duurzame bronnen nog een lange tijd houden, want de technologie is nog lang niet ver genoeg om gebieden of landen, of zelfs werelddelen, van een continue en grote hoeveelheid energie te voorzien. Maar daar ligt dan nog een mooie uitdaging voor de toekomst.

Alle andere duurzame ontwikkelingen, zoals een slag in efficiëntie op vele zaken (zuinigere, ‘blue motion’ auto’s, HR ketels, LED lampen en een betere isolatie van de woning), zijn uiteraard nuttig. De energie die er is moeten we zo goed mogelijk benutten. In datzelfde kader ben ik momenteel in Noorwegen op stage bij Statoil. Bij dit traditionele Noorse oliebedrijf doe ik onderzoek naar mogelijkheden om het ‘laatste’ restje olie (gemiddeld genomen is dat nog 50 tot 75% van de totale olie bron) naar boven te krijgen. U zou kunnen opmerken dat dit tegenstrijdig is ten opzichte van mijn studierichting, maar olie blijft vooral geschikt als energiebron voor de transportsector en natuurlijk als grondstof voor vele producten. Helaas zijn hier nog geen goede en economisch aantrekkelijke alternatieven voor beschikbaar. Al laat de World Solar Challenge al door de jaren heen zien dat de duurzame bronnen steeds dichterbij komen en dat de techniek steeds meer volwassen wordt. Een zeer goede ontwikkeling, want in de (nabije) toekomst zullen we alle verschillende energiebronnen nodig hebben om aan de stijgende energievraag te voldoen.

Team Aurora, sinds vandaag op positie 6, is een oudgediende in de World Solar Challenge. Het team uit Australië begon met het bouwen van zuinige benzine-auto’s en ging in 1987 over op zonnewagens door zich in te schrijven voor de allereerste World Solar Challenge. Sindsdien heeft het team iedere editie meegedaan, met goede resultaten bovendien. Eén keer werd het team eerste, vijf maal behaalde het een tweede plek. Het team is verbonden aan meerdere Australische universiteiten maar is geen groep studenten zoals Solar Team Twente.

Team Ashiya uit Japan werd vandaag door Solar Team Twente van de vierde plek gestoten. De groep van Ashiya University bestaat uit studenten, alumni en werknemers van de universiteit. Ashiya heeft veel ervaring in de World Solar Challenge maar ook in andere races. Met hun vorige auto werden successen behaald op het Suzuka circuit in Japan en bij internationale races in Maleisië, Griekenland en Taiwan.

Michigan is net als Ashiya een ploeg die ook in andere races actief is. Het team van de University of Michigan heeft al zes keer de American Solar Challenge gewonnen en werd maar liefst vier keer derde in de World Solar Challenge. Net als in Twente, bestaat het team uit studenten die zowel de techniek als de marketing, organisatie en strategie verzorgen. Michigan wordt sinds vandaag op de hiel gezeten door de Twentenaren, die gestaag op ze inlopen. Door pech zijn de Amerikanen achter geraakt op Delft en Tokai.

Delft ligt deze World Solar Challenge sinds twee dagen op positie twee. Het team heeft al vaak meegedaan en won de World Solar Challenge meerdere keren. Het afgelopen jaar zagen ze de overwinning echter weggekaapt worden door Tokai. De studenten uit Delft worden niet gesteund door een breed collectief aan bedrijven zoals Twente, maar werken al jarenlang samen met energiebedrijf Nuon. Delft en Twente onderhouden een gezonde competitieve relatie.

Tokai, tot slot, heeft deze race net als tijdens de vorige editie vroeg de leiding genomen. Tokai wordt dit jaar gesteund door electronicagigant Panasonic en deed voor het eerst mee in 1993. Na 2001 was het team acht jaar stil en maakte in 2009 een succesvolle rentree door de race winnen. De groep van Tokai University won in 2010 ook de African Solar Challenge in Zuid-Afrika.

De verschillen tussen de auto’s in de top zes zijn niet heel groot. Alle wagens hebben zes vierkante meter siliciumkristallijn zonnecellen. Een andere keuze die het reglement toelaat is drie vierkante meter ruimtevaartcellen.  Een groot oppervlak met (goedkopere) siliciumkristallijn zonnecellen levert meer energie maar ook meer gewicht op. Vanwege de constante snelheden in de Outback is echter vooral de luchtweerstand van belang en loont het dus meer energie binnen te halen. Dat de auto daarmee ook iets groter wordt en dus meer lucht verplaatst, is daarbij van ondergeschikt belang.

Alle auto’s hebben drie wielen, maar alleen Twente en Aurora hebben gekozen voor één wiel voor en twee achter. Een enkel wiel voor heeft als voordeel dat de luchtstroom pas laat verstoord wordt. Een enkel achterwiel heeft echter als voordeel dat de cockpit en het achterwiel door één vloeiende vorm omvat kunnen worden. Bij Delft, Michigan en de Japanse teams is dat duidelijk zichtbaar. Twente en Aurora hebben een relatief dikke vleugelvorm om de coureur te kunnen omvatten.

Wie uiteindelijk de snelste auto heeft, is moeilijk te bepalen. Tijdens de World Solar Challenge spelen ook betrouwbaarheid, strategie en de weersomstandigheden een grote rol. Waar Twente tijdens de kwalificatie het snelst bleek, ging direct na de start de motorcontroller kapot. Na een spectaculaire inhaalrace is het team echter vierde en loopt het in op Michigan. Waar het samenspel van auto, team en weerseffecten uiteindelijk toe leidt, weten we pas bij de finish.

Tokai

Delft

Michigan

Twente

Ashiya

Aurora

Daarnaast dragen vele bloggers, twitteraars en facebookgebruikers bij aan een snelle verspreiding van informatie. We proberen alle berichtjes van iedereen te volgen. Soms spreekt de berichtgeving tegen: omdat de auto’s vrij dicht op elkaar rijden, doen er verschillende raceposities de ronde. De eindpositie van Solar Team Twente varieert tussen plaats vier en acht; wij gaan uit van het team zelf dat aangeeft zesde te staan.

De website van Solar Team Twente was vanmiddag even moeilijk te bereiken. Al tijdens de kwalificatie werd het aantal dagelijkse bezoekers op de site meer dan tien keer zo hoog. Via Twitter, Facebook en de nieuwsbrief konden we echter iedereen gemakkelijk op de hoogte houden. Houd deze bronnen overigens in de gaten voor het meest recente nieuws! Aanmelden voor de nieuwsbrief kan links onderaan deze pagina.

Twee keer per dag heeft het backoffice contact met het team in Australië. Als bij ons de nevel nog boven de stad hangt, vindt in Australië de eerste rijderswissel plaats. Vandaag was het team op dat moment negende. Aan het eind van de racedag, in Nederland aan het eind van de ochtend, sloot Solar Team Twente de eerste racedag af met een zesde positie en op korte afstand van de concurrentie.

Morgen begint de dag voor het backoffice weer vroeg. Het team in Australië is dan alweer halverwege de tweede racedag. En heeft dan een zware nacht achter de rug: door een lekke band is de vrachtwagen met tenten en andere voorzieningen vertraagd. Inge Hoogland formuleerde het aan de telefoon als volgt: ‘nu wordt het echt avontuurlijk kamperen in de Outback’. Hopelijk kunnen ze de dag in ieder geval met koffie starten.